Tarım Danışmanı Yeşil, Bitkilerin Uykusu Hakkında Bilgilendirmede Bulundu

Forum Tanrısı

Administrator
Yönetici
Ürgüp Ziraat Odası Tarımsal Yayım ve Danışmanlık Birimi Tarım Danışmanın Emre Yeşil, Bitkilerin Uykusu hakkında bilgilendirmede bulundu. Bitkilerin UykusuBitkilerin kışın soğuk/kurak koşullarından korunmak amacıyla kış mevsiminde girdiği uykuya ‘hibernasyon’ adı verilmektedir. Hibernasyon hayvanlar aleminde de görülmektedir. Aynı şekilde hem bitkiler hem de hayvanlar aleminde de görülen yazın sıcak/kurak koşullarından korunmak amacıyla yaz mevsiminde girilen uykuya da ‘aestivasyon’ adı verilmektedir. Bu uyku çeşitleri bitkilerin (ve diğer canlıların da) hayatta kalma stratejileri olarak evrimleşmişlerdir. Örneğin bitkilerde etilen hormonu ile tetiklenen ‘absisyon’ olayının gerçekleşmesi ( çiçek, meyve ve özellikle yaprak dökümü) ile bir mevsimsel uykuya girilmektedir. İlk soğuklarda ağaçların yaprak dökmesi mevsimsel uykuya (burada hibernasyona) örnektir. Bitkiler bu sayede soğuğa çok maruz kaldıklarından yapraklarını döküp metabolik aktiviteleri en aza indirip kış uykusuna (hibernasyona) girmektedirler. Bitkiler Günlük Olarak UyurlarBitkilerin yalnız mevsimsel olarak değil aynı zamanda günlük olarak da uyudukları bilinmektedir. Bitkiler mevsimsel koşullara göre hareket edip buna göre mevsimsel uykuya girdiği gibi günlük koşullara göre de uyku durumuna girerler. Bu uyku durumu da çoğu canlı ile (gececil türler hariç) aynı vakitte (gün batımında) başlayıp diğer çoğu canlı ile aynı vakitte (gün doğumunda) sona ermektedir. Örneğin bitkilerin büyük bir çoğunluğunun gün batımı ile yapraklarını kapatıp gün doğumuyla açması olayı (buna ‘niktinasti’ adı verilmektedir) bu şekilde yapılan uykuya örnektir. Aynı zamanda çiçeğe geçmiş bitkilerin çiçeklerini akşam saatlerinde büzüştürüp günün ayması ile geri açmaları şeklinde de günlük uykularını tamamlamaktadırlar. Bitkilerin günlük uykuya geçiş mekanizmaları (uyku hareketleri) ise bitkilerdeki pulvinus hücreleri ve turgor basıncı ile olduğu bilinmektedir. Bitkiler Yaşama Uykuyla BaşlarBitkiler çiçeklenip, meyvelenip son olarak tohum evresine geçerler, bu evrede yani yaşamlarının başlangıcında (tohum hâlinde, bitkicik hâlindeyken) ‘dormansi’ adı verilen bir başka uyku çeşidine daha girerler. Bu uyku çeşidi bitkinin (daha doğrusu bitkiciğin) çimlenmeden önce uyku hâlinde olmasıdır. Uygun çevresel koşullar (iklim) ve fizyolojik koşullar (hormonlar) hazır olduğunda bitki dormansi hâlinden çıkar (uykudan uyanır) ve çimlenir.
 
Üst